Specjalistyczna Przychodnia Weterynaryjna OptoVet | Okulistyka dla zwierząt

PN – PT: 9 – 21  | SB – ND: 10 – 16 | Rejestracja: 534 820 033

Wypadnięcie gruczołu trzeciej powieki

Wypadnięcie gruczołu trzeciej powieki zdarza się najczęściej u psów do 12 miesiąca życia, rzadko u kotów. Najczęściej narażone są psy ras dużych oraz brachycefalicznych. Obraz kliniczny jest charakterystyczny, gruczoł widoczny jest w postaci czerwonej masy wystającej spod wolnego brzegu trzeciej powieki. Zazwyczaj zwierzę nie odczuwa bolesności w dotkniętym oku. Dlatego w tym artykule omówię przyczyny oraz leczenie wypadniętego gruczołu trzeciej powieki.

 

JAK ZBUDOWANA JEST TRZECIA POWIEKA?

 

Jest to struktura ruchoma znajdująca się między rogówką a powieką dolną w przyśrodkowej części oka. Składa się z :

  • chrząstki w kształcie litery „T”, który nadaje jej sztywność,
  • gruczołu trzeciej powieki,
  • spojówki pokrywającej powierzchnię gałkową i powiekową,
  • tkanki łącznej zrębu,
  • licznych powierzchownych grudek chłonnych,
  • komórek kubkowych na powierzchni powiekowej.

 

JAKIE SĄ FUNKCJE TRZECIEJ POWIEKI ORAZ GRUCZOŁU TRZECIEJ POWIEKI?

 

Funkcje trzeciej powieki to:

  • rozprowadzanie filmu łzowego,
  • ochrona rogówki,
  • wytwarzanie frakcji wodnistej filmu łzowego.

Gruczoł trzeciej powieki wytwarza wydzielinę surowiczo- śluzową, która stanowi nawet 50% prawidłowego filmu łzowego. Fizjologicznie trzecia powieka może nasuwać się na rogówkę przy zapadaniu zwierzęcia w
sen, przy zmęczeniu. Wolny brzeg trzeciej powieki może, ale nie musi być pigmentowany. Brak pigmentacji wolnego brzegu nie wymaga leczenia. Należy go różnicować z depigmentacją wolnego brzegu, która występuje przy zapaleniach spojówek. Patologiczne wysunięcie trzeciej powieki (tzw protruzja) występuje przy innych jednostkach chorobowych takich jak zespół Hornera (LINK), zespół HAWS u kotów, przy wytrzeszczu gałki ocznej oraz przy nowotworach trzeciej powieki.

 

WYPADNIĘCIE GRUCZOŁU TRZECIEJ POWIEKI – PRZYCZYNY

 

Schorzenie wynika z jednoczesnego występowania przerostu grudek chłonnych trzeciej powieki (występuje u młodych zwierząt narażonych na pierwsze kontakty z antygenami środowiska) oraz luźnej struktury troczka powięziowego, którego zadaniem jest umocowanie trzeciej powieki do powięzi oczodołu. Dlatego połączenie tych zdarzeń powoduje wypadnięcie gruczołu, który w dalszym ciągu jest powiązany z chrząstką trzeciej powieki. Na skutek wypadnięcia gruczołu może dojść do zniekształcenia chrząstki, co powoduje zaostrzenie lub utrwalenie wypadnięcia gruczołu. U zwierząt starszych gruczoł również może wypaść, ale zazwyczaj przyczyny są inne niż u zwierząt młodych. Najczęściej zdarza się to przy przewlekłych zapaleniach spojówek (np. tła alergicznego lub immunologicznego) oraz przy nowotworach trzeciej powieki.

 

Na zdjęciu widać pacjenta szczeniaczka z obustronnym wypadnięciem gruczołu

Na zdjęciu widać pacjenta z obustronnym wypadnięciem gruczołu

 

WYPADNIĘCIE GRUCZOŁU TRZECIEJ POWIEKI – UWAGA!

 

Wypadniętego gruczołu trzeciej powieki u zwierząt nigdy nie należy usuwać!!! Dlaczego? Dlatego, że nieuchronnie prowadzi to do rozwinięcia zespołu suchego oka, a co za tym idzie:

  • rozwinięcia suchego zapalenia rogówki i spojówek niereagującego na leczenie,
  • nadmiernego wysychania rogówki i tworzenia keratopatii ekspozycyjnej,
  • utraty wzroku w skutek rozwinięcia zapalenia barwnikowego rogówki.

 

Na zdjęciu widoczna rycina na której ukazany jest schemat operacji wypadniętego gruczołu

Rycina na której ukazany jest schemat operacji wypadniętego gruczołu

 

LECZENIE

 

We wczesnym etapie możliwe jest manualne odprowadzenie gruczołu (w znieczuleniu miejscowym oka) i przywrócenie jego prawidłowej lokalizacji, natomiast możliwość nawrotu wynosi prawie 100%. Metodą z wyboru jest zabieg chirurgiczny polegający na wszyciu wypadniętego gruczołu w spojówkę trzeciej powieki – tzw. metoda kieszonki Morgana. Polega ona na wycięciu kieszonki w spojówce trzeciej powieki, a następnie wszyciu gruczołu w powstałą przestrzeń. Należy pamiętać, że nawet przy prawidłowym przeprowadzeniu zabiegu istnieje możliwość nawrotów. Większe ryzyko występuje u psów ras olbrzymich. Po chirurgicznej korekcie wypadnięcia gruczołu w dalszym ciągu istnieje potrzeba leczenia oczu kroplami z substancjami przeciwzapalnymi przez kilka tygodni.

 

Na zdjęciu widoczny szczeniak po operacji wszycia gruczołu trzeciej powieki

Szczeniak po operacji wszycia gruczołu trzeciej powieki

 

Zapraszamy do konsultacji okulistycznych w przychodni OptoVet! Jak się do nich przygotować zdradzamy tutaj.

 

Lek. wet. Kamila Popławska

 

Zapraszamy do przeglądania codziennych ciekawostek z życia Przychodni właśnie tutaj

Przeczytaj także

Budowa gałki ocznej

Budowa gałki ocznej

Na wizytach okulistycznych staramy się przybliżyć Wam budowę gałki ocznej poprzez pokazywanie poszczególnych części oka na modelu. Jak sama nazwa artykułu wskazuje - "budowa gałki ocznej" - przybliżę budowę gałki ocznej, aby zawsze można było sobie ją przypomnieć w...

Wrzód boksera

Wrzód boksera

W tym artykule opiszę charakterystykę i leczenie spontanicznego przewlekłego owrzodzenia rogówki (SCCED - Spontaneous Chronic Corneal Epithelial Defects). Inne nazwy to także wrzód boksera, wrzód z nieprzylegającym nabłonkiem. Nieprawidłowo leczony wrzód tego typu...

Martwak rogówki u kotów

Martwak rogówki u kotów

Specyficzna choroba oczu kotów, która powoduje dużą bolesność - martwak rogówki u kotów, czyli inaczej sekwestr, mumifikacja lub martwica rogówki. Charakteryzuje się występowaniem ciemnej plamki - „płytki” na rogówce. Może wystąpić u wszystkich kotów, lecz szczególnie...