Gruczoły okołoodbytowe u psów i kotów: anatomia, problemy i rozwiązania.

Zdrowie pupila jest najistotniejszą sprawą dla Opiekuna, jednak nie wszystkie aspekty są pachnące i przyjemne. Jednymi z częstych wizyt profilaktycznych w przychodni weterynaryjnej są wizyty w sprawie “gruczołów”, czyli opróżnianie gruczołów okołoodbytowych u psów i kotów. W poniższym artykule powiemy co to są gruczoły okołoodbytowe u psów i kotów, opiszemy ich anatomię, funkcjonowanie, problemy i rozwiązania z nimi związanymi.

 

Obraz psa stojącego tyłem podkreślając opisywany problem i jego lokalizację

Gruczoły okołoodbytowe przez sierść psa nie są dobrze widoczne z zewnątrz.

 

Co to są gruczoły okołoodbytowe u psów i kotów?

 

Gruczoły okołoodbytowe u psów i kotów są inaczej zwane gruczołami przyodbytowymi. Znajdują się one w pasie skóry po obu stronach odbytu i odpowiadają za produkcję wydzieliny zapachowej, która jest indywidualnym identyfikatorem naszych zwierzaków i służy im do znaczenia terenu. Takim samym identyfikatorem u naszych Pupili jest np. odcisk nosa.

 

Czy gruczoły okołoodbytowe powinny opróżniać się same?

 

Fizjologicznie, przy każdym oddawaniu kału, gruczoły powinny opróżniać się same. Ucisk powodowany przez prawidłowej jakości stolec i skurcz mięśni odbytu powoduje ewakuację wydzieliny z gruczołów. Jeśli Twój pupil nie ma problemów z ich opróżnianiem, nie ma konieczności, a nawet nie powinno się dodatkowo ich czyścić. To zaburzy ich naturalną pracę. W przypadku, gdy wystąpią problemy z gruczołami, postępowanie jest nieco inne.

 

Przyczyny problemów z gruczołami okołoodbytowymi u psów i kotów.

 

Nie ma jednoznacznej przyczyny przytykania się gruczołów. Czynników składowych może być kilka, niektóre mogą wynikać z problemów zdrowotnych zwierzaka, inne z predyspozycji rasowych, jeszcze kolejne z indywidualnych cech danego pupila. Problem ten częściej występuje u psów (szczególnie ras małych) niż u kotów. Często dotyka on rasy małych psów, takich jak buldogi francuskie, cavaliery, maltańczyki, mopsy.  Wśród ras dużych są to labradory.

Problemy z gruczołami okołoodbytowymi mogą wynikać z różnych przyczyn. Oto kilka najczęstszych:

  • Nadwaga/otyłość: Nadmiar tkanki tłuszczowej wokół gruczołów utrudnia ich opróżnianie.
  • Biegunki/luźniejszy kał: Brak naturalnego ucisku na gruczoły.
  • Zaparcia: Gruczoły opróżniają się zbyt rzadko, co prowadzi do zagęszczania wydzieliny.
  • Zła dieta: Niewystarczająca ilość błonnika w diecie.
  • Alergie pokarmowe/środowiskowe.

Niektóre zwierzaki mogą mieć kręte przewody wyprowadzające lub fizjologicznie gęstszą wydzielinę, co utrudnia samodzielne opróżnianie gruczołów.

 

Najczęstsze problemy z gruczołami u zwierząt.

 

Najczęstsze problemy to:

  • Nadmierne wypełnienie i przytkanie gruczołów: Objawy obejmują „saneczkowanie”, nadmierne wylizywanie okolicy odbytu oraz nieprzyjemny zapach.
  • Zapalenie, ropnie i przetoki: Nierozwiązany, przewlekły problem z przytkanymi gruczołami niesie za sobą przykre konsekwencje, jakimi są: zapalenie, ropnie i przetoki gruczołów (wydzielina znajduje “nowe wyjście”)

Jak odczuwa to Twój Pupil? 

  • świąd okolicy,
  • dyskomfort przy chodzeniu/siadaniu,
  • ból.

Czym objawia się pogorszenie stanu zdrowia?

  • podrażnienie i zaczerwienienie okolicy odbytu,
  • krew lub ropa widoczna na podłodze, legowisku, w kale,
  • problemy z wypróżnianiem.

Gruczoły okołoodbytowe umiejscowione są w skórze okolicy odbytu, między dwoma warstwami mięśni. To często utrudnia dostrzeżenie problemu jaki się w nich toczy z zewnątrz. W takich przypadkach konieczna jest interwencja weterynaryjna. Jeśli nie masz pewności czy problem dotyczy Twojego pupila, umów się na konsultacje z naszymi lekarzami weterynarii: tutaj.

 

Jak radzić sobie z zapchanymi gruczołami u psa czy kota?

 

Kiedy gruczoły nie mogą opróżnić się fizjologicznie, konieczna jest interwencja weterynaryjna i ich manualne oczyszczenie. Regularne wizyty mogą być niezbędne dla niektórych pupili.  Pomimo, że nie jest to najprzyjemniejsze doświadczenie w życiu Twojego Pupila, to ich szybkie opróżnienie przez personel medyczny przynosi mu natychmiastową ulgę. Po takiej wizycie Pacjenci wychodzą z gabinetu zadowoleni.  U niektórych podopiecznych opróżnianie gruczołów musi być wykonywane regularnie, np co 3 tygodnie. U innych okresy między wizytami mogą być dłuższe i ograniczać się do wyłącznie dwóch w ciągu roku!

Prewencja:

  • Dieta bogata w błonnik: Poprawia jakość kału i perystaltykę jelit. Dieta powinna być dostosowana do potrzeb Twojego Pupila.
  • Eliminacja alergii i problemów pokarmowych.
  • Utrzymanie zdrowej wagi.

Jeśli mimo podjętych działań problemy z gruczołami nadal występują, a ich manualne opróżnianie jest wysoko stresujące dla Twojego Pupila, można rozważyć chirurgiczne usunięcie gruczołów po konsultacji z lekarzem weterynarii.

Należy pamiętać, że zignorowanie problemów z gruczołami okołoodbytowymi może nieść za sobą nieprzyjemne i bolesne konsekwencje dla Twojego pupila! Jeśli zaobserwujesz opisane powyżej objawy lub ich część i zastanawiasz się jak pomóc swojemu zwierzakowi – zapraszamy do Nas! Zlokalizujemy problem i dołożymy wszelkich starań, aby mu ulżyć!

 

Zapraszamy na wizyty internistyczne do Przychodni Weterynaryjnej Optovet we Wrocławiu!

lek. wet. Julia Stasiak

Przeczytaj także